|
Tarihçe konusunda, değerli üyemiz sayın Bektaş ÖZCAN, saygıdeğer babası merhum Ali DEDEMİZ' den duyduklarını bize aktarmıştır.. Kendisine teşekkür ederiz.... Malatya ili Arapgir İlçesi ALIÇLI (hastek) Köyü Tarihçesidir. Köyümüzün Tarihçesi, 1200 lü yıllarda Anadolu Selçuklu İmparatorluğu dönemine rastlar. Köyümüzün kurucularından SULTAN SARI MECNUN Hazretleri, Seyyidi Saadetlerden olup, yani (EHLİBEYT) ON İki İmam'lardan, Beşinci İmam MUHAMMET BAKIR-I DÜRRU MEKNUN Aleyhsselam Torunu MÜSLÜM Kolundan gelmektedir. Rivayete göre, bunlar üç kardeş olup, SULTAN SARI MECNUN, SARI SALTIK ve SARI İSMAİL'dir. HÜNKAR HACI BEKTAŞ-I VELİ kerem allahu veçehü, yanında irşad ettiği mürid'leri bektaşi babaları ve seyyidleri (dedeleri) Anadolu'nun bir çok yerlerine, hatta balkanlara ve kafkaslara irşad etmek maksadı ile göndermiştir. Ceddimiz divane meşrebi olduğundan SARI MECNUN lakabını almıştır. Merhum babam Küçük ALİ DEDE Böyle naklederdi. Kardeşlerden SARI SALTIK Dersim tarafına, SARI İSMAİL Balkanlara İşkodra Tarafına SARI MECNUN'da Köyümüzün Seyid oğlu mevkisine karar alıp ikamet etmişlerdir. Seceresinde ismi SEYYİD MUHAMMED'dir. Kendisi Sarı benizli ve Divane Meşrebi olduğundan SARI MECNUN diye anılmaktadır. Halife Harun Reşid zamanından beri elinde Secere ve Sinsilenamesi olan Hatta Tüm Osmanlı Padişahlarının Turası bulunan bir Seyyidi Sadetlerdendir. Bu secere iki yüz yıl önce ALİ UMMAN DEDE tarafından, Çorum'un Alaca Kazası Manişar Köyünde bırakılmıştır. Seyidoğlunda otururken Eski Arapgir Köyünde yedi ev Talibi Mühibbi var imiş. (rivayete göre) Hatta bunlarda Hakuldak alınırmış. Zamanında buraya Arap asıllı biri gelmiştir. SARI MECNUN'un yedi oğlu var imiş. En büyükleri Hasan imiş. Küçük oğlu oğlakları otlatırken Arapla karşılaşmış. Arap çocuğu taciz etmiş ve dövmüş. Bu olay bir kaç kez tekrar edince büyük oğlu Hasan farkında olmuş. Ertesi gün Eskiarapgir ve Saldek sınırında olan Tekdut Mevkiinde beklemiş ve arap çıkagelmiş. Tartışmaya başlamışlar. Hasan Araba 'sen bizi bizim yerimizden nasıl kovarsın ' diyerek kargıyla vurup atından düşürmüş ve can alıcı noktasına vurunca Arap ölmüş. O zaman Kadı lık dönemi olduğu için, kan önünden Seyid oğluna kadar olan yeri Eskiarapgire vermişler. Hal böyle olunca SARI MECNUN oralarda oturamamış. Şimdiki köyün bulunduğu yere gelmiş. Hayvancılık ve arıcığa elverişli yer olduğu için bu işlerle uğraşmış. Su ihtiyacını Bayır dan ve kol dan (mor dut'un olduğu yer) tedarik etmiş. O zamanlarda buralar hep ormanlıkmış. Zaman içinde insanların kestiği ağacın yerine ağaç dikmemesi şimdiki görüntüye bürünmüş. O zamanlar köyün adı Hasan Uşağı imiş. Osmanlı Padişahlarından 4. Sultan Murat Bağdat seferinden dönerken o yörenin tüm insanları Padişah'ı karşılamaya gitmişler. Her köy bir koç götürmüş. Hasan Uşağı Köyü de On İki Koç götürmüş. Çünkü On İki ev varmış. Gelen koç ların hangi köyden geldiği söylenince o günkü Saray Nazırı 'Osmanlı Aliye-yi Devletlum, Hasan Uşağı On İki Ev, On İki Koç getirmiş' deyince, bu Padişah Sultan Murat'ın hoşuna gitmiş. 'Bundan sonra bu köy'ün ismi HASTEK olsun' demiş. 1960-1970'li yıllarında pek çok köyün adı değiştiği gibi, bizim köyünde yeni adı ALIÇLI KÖYÜ olmuştur. Alıç ağaçları çok olan bir köy olduğundan olsa gerek. Saygılarımla....
Sayın Cafer TEMİZ'den değerli bir katkı..
Hasdek,ilkçağ Anadolu dillerinden ya da Ermenice’den kalmış bir ad olabilir.Osmanlı yazım defterlerinde HASUDEK olarak yer alır.Hasudek köyü Apad nahiyesi sınırları içindedir. 1560 Yılında 94 nüfusu vardır.Mücerret sayısı 41 dir.Pir-i Fani Mecnun da bunlardan biridir. 1560 Yılında Osmanlı yazım belgelerinde köyde yaşayanların isim listesi aşağıdadır. Budak’ın oğulları:Divane,Behlül,Pir Şeyh,Himmet Cüneyd’in oğulları:Mustafa,Bali,Cüneyt ve Seydi Divane’nin oğlu Himmet Çırak’ın oğulları: Seyit Ahmet ve Mahmut Cüneyt’in oğulları:İbrahim,Alaattin,Abidin Maksut’un oğulları:Cebrail , Ahmet,Şeyh Ahmet,Niyaz ,Kulu,Pir Mehmet Hüdaverdi’nin oğulları:İsa,Ali,Şah Ali İsa’nın oğulları:Cafer,Musa Maksut’un oğulları:İsmail,İne Hoca,Ferhat Hüseyin oğlu Kaim Hasan’ın oğulları:Molla Kasım,Hüseyin Kara Mehmet’in oğlu Piri Piri’nin oğlu Menteş Hasan’ın oğulları:Hıdır , Bali,Kubat ve Şeyh Ali Nasır’ın oğulları:Timur ve Kebir Hıdır’ın oğlu Kalender Murat’ın oğulları:Davut,Ali,Baboğ Polat’ın oğulları:Pirşi Han,Hasan,Şahi,Polat Cafer’in oğlu Veli Nasır’ın oğulları:İlyas,Mahbub,Cabbar İlyas’ın oğlu Teslim Pir Hüseyin’in oğlu Şemsettin Süleyman’ın oğulları:Tanrıverdi,Mahbub,Himmet Tanrıverdi Veli’nin oğlu Haydar(Pir-i Fani)veCafer Kulu’nun oğlu Karaca ve..???? Karaca’nın oğlu Kulu Nebi’nin oğulları:Mehmet,Yakup Cafer’in oğulları:Abdülgaffar,Pir Kulu,Şehsuvar Seydali’nin oğulları:Hızır,Şeyh Ali,Pir Ali,Mahbub Hızır’ın oğlu Ali Abdal’ın oğulları Ahmet,Üveys,İsfendiyar,Mustafa Ahmet Pir Veli’nin oğlu Halil Halil’in oğlu İmraz Şeyh’in oğlu Cafer Abdal’ın oğulları:Abdal,Halil,Hacı Abdal’ın Oğlu İbrahim Kulu’nun oğlu Serkan Şahverdi’nin oğlu Nebi Hasan’ın oğulları:Uğurlu ve Ali Han Yusuf’un oğulları:Şeyh,Şah Ali,Şah Kulu Kalender’in oğlu Pir Nefes Kulu’nun oğlu Şah Hüseyin Veli’nin oğulları Piri ve Balı
Liste Türk-Alevi ad vurma geleneğine uyumlu.Abdal,Kalender,Balı,Menteş,Teslim,Haydar,Behlül gibi adlar dikkat çekici.Yalnız kadınlar ve isimleri defterde kayıtlı değil.Bu da Osmanlının kadına bakışını anlatıyor bir yerde.Osmanli derken sünni islam bakış açısı demek daha yerinde olur. Köyde Sarı Mecdin adında bir ocak olduğu ve bu ocağın İmam Bakır’a dayandığı da edinilen bilgiler arasındadır.Yazar Ocak üyelerinin kökenini Urfa-Akçakale İmam Bakır köyüne dayandırmaktadır.Ayrıca Bektaş Özcan’ın anlattığı gibi 4.Murat’ın Revan(1635) ve Bağdat(1639) seferinden dönüşte Arapkir Divriği yolundan geçtiğini, eşkiya baskınları yüzünden bu bölgelerde durmadığını iddia etmektedir . (Anadolu Aleviliğinin Sosyal ve Coğrafi Kökenleri-Hamza Aksüt Sayfa:213-214-215) Belki konu dışında ama SARI MECDİN Mİ ,SARI MECNUN MU? Bu konu da açıklığa kavuşturulmalıdır.Köylüler belki şive olarak Mecnun diyorlar .Mecnun,deli demektir.Ben köyle ilgili araştırmalarımı sürdüreceğim.Ama asıl köyün gençleri bu konuyu araştırmalı. Katkılarından dolayı kıymetli dedemiz Cafer TEMİZ’e teşekkürler….
|